Aileleri bitiren kumar belası
Avrupada yaşayan Trklerde kumar sorunu

Kumar belası, Almanyadakı trk toplumu arasında sessizce byyen, mdahale edilmeyen, uzman yardımı alınmayan, hastalık olarak dahi grlmeyen bir bela. Yapılan onlarca araştırmalara gre Almanyada yaşayan trk genlerinin bir numaralı hastalığı kumar.

Bu bağımlılık sebebiyle, sadece oynayan kişi harap olmuyor, ocukları, dostları, komşuları da etkileniyor. Bir ok bağımlılığın sonucunda aileler yıkılıyor.

ncelikle bağımlılık tanımını gz nnde bulunduralım. Eğer bir tutumun daha ok zararları var ise, bu bir rahatsızlık oluşturur. Buna ilave olarak her bağımlılıkta bir kontrol kaybı vardır. Eğer bir davranış kişinin kendisini veya evresini, mesela hayatını, işini, ailesini vs., olumsuz etkilemeye başladıysa, srekli yapılıyorsa, kişi hayatını olduğu gibi bu davranış ile geiriyor ise ve kişi bu davranışını terk edemiyorsa, bağımlılıktan sz edebiliriz.

Kumar bağımlısı olmanın bir ok sebepleri var. Arkadaş evresi, başka sorunlardan kaış, adrenalin, heyecan hissetme isteği, para kazanmak veya sırf eğlence bile olabilir. Ama kumarda eğlence ok abuk bağımlılığa dnşyor. Şakasına oynayalım, eğlence olsun, gazozuna oynayalım diyerek başlıyor. zellikle bir ok kumar bağımlısı spor bahisleriyle başladıklarını sylyorlar. Ve ilk oyunda kazandıysanız, aslında kaybettiniz demektir. nk ilk oyunda kazananlar yle bir başarı duygusu ierisine girerlerki, artık iş gittike byr ve kontrol kaybedilir. Zincirleme hatalar başlar. Aile ii kavgalar, kredi ekmeler, borlanmalar, boşanmalar vs.

Avrupadaki birinci kuşak trkler daha fazla kahvelerde kart oyunları, okay vs. oynuyorlar. İkinci nesil daha fazla bahis lokallerinde, oyun salonlarında, kumarhanelerde otomatiklerde oynuyorlar. ok ilgintir, Almanyada kumarhanelerde yazılar almanca, ingilizce ve trkedir. Almanyada milyonlarca trk yaşamasına rağmen bu sadece kumarhanelerde byledir. Diğer yerlerde trkeye neredeyse hi rastlamassınız. Demekki kumarhanelerde rağbet ok. nc nesil ise hem otomatları oynuyor hem de internette kumar oyunlarını oynuyor.

Bağımlılık sebebiyle aşırı sosyal ve ruhsal sorunlar yaşanır. Onun iin konuyu ciddi almak gerekir. Mutlaka terapiye başvurmak gerekir. Bağımlı olmaktan daha kt bir durum, bu bağımlılığı kabul etmeyip yardım aramamakta yatıyor. Araştırmalara gre Avrupada trk erkekleri genellikle bağımlı olduklarını kabul etmiyorlar ve profesyonel yardıma ihtiya duymuyorlar. zellikle trk genleri spor bahisleri oyunlarını kumar olarak dahi grmyorlar. Hakikatende psikologlara veya psikiyatristlere başvuranların neredeyse byk bir oğunluğu genelde bayanlar, anneler veya bağımlıların eşleri. Halbuki kumar bağımlılığını zebilmek iin profesyonel bir terapi almak şart. Bu bağımlılıktan kurtulabilmek iin gereken ilk şart, bağımlının hastalığını ve yardım almayı kabul etmesi. Ciddi almamak bağımlılığa giden ilk adımdır.

İlk hatalardan bir tanesi de byle bir problem yokmuş gibi davranmak. Yani sakın kimse duymasın mantığıyla rtbas etmek zm değil. Ailenin iinde sorunu zmek ise ok zor, nk ister istemez ailevi bağlar nedeniyle duygusallık n plana ıkıyor. Bu nedenle profesyonel yardıma başvurmak gerekir.

Buradaki sorun ise Avrupada ok az sayıda trk kumar terapistinin olması. Sadece trke bilenler ise diğer terapistlere gidemiyorlar. Hatta yaşadıkları lkelerin dillerini bilen bağımlılar dahi kendi kltrlerinden gelen bir terapisti tercih ediyorlar, nk byle bir terapist bağımlıyı daha iyi anlayabilecektir. Dolayısıyla trk kumar uzmanlarının yok denilecek kadar az olması bu konuda en byk sorunlardan bir tanesi.

Avrupada kumar bağımlılarının ailelerinin ok sık yaptığı hatalardan birtanesi de bağımlının borlarını kapatmak. Yapabileceğiniz en byk hatalardan birisidir bu. Borcu kapattığınız zaman bağımli kişiye oynaması iin yeni sebepler vermiş olursunuz.

Bunun dışında zaten para kazanmıyorsun, bırak bu oyunu, gnahdır gibi nasihatlar ok faydasız. Bağımlı olan kişi kendisi de para kazanmadığını veya dindar ise gnah islediğini biliyor zaten. Onun oynama sebepleri farklı. Hatta byle nasihatlar bazen ters tepki verebiliyor.

Terapi iin ncelikle kumar bağımlısını ikna etmek gerekir. Eğer kişi bağımlı olduğunu kabul ediyorsa diğer adımlar daha kolay atılır. nk bağımlılıktan kurtulabilmek iin gereken ilk şart, bağımlının hastalığını ve yardım almayı kabul etmesi.

Eğer kabul etmiyorsa farkındalık oluşturulmalı. Yani hayatının zor durumda olduğunu, hayatını riske attığını farkına varması gerekiyor. Sadece kendisinin değil, birlikte yaşadığı insanların da hayatını tehlikeye attığını fark ettirmek gerekiyor. Yani farkındalık dzeyini arttırmak gerekiyor.

Farkındalık oluştuktan sonra, değişim iin motive etmek gerekir. Değişmek iin bağımlının aldığı kararların uygulamasında destek vermek gerekir. Yani başkalarının hedeflerini rnek gstermek yerine kişinin aldığı hedeflere saygı gsterip desteklemek gerekir. Psikolojik tedavide bu şekilde hareket ediyoruz: Farkındalık Değişme isteği Değişebileceğine inan Motive Değişim.

Tm bunlara ragmen, kumar bağımlılığı toplumumuzda maalesef ciddi alınmayan bir sorun. Halbuki kumar nedeniyle bir ok aile dağılıyor ve psikolojik sorunlar başlıyor. zellikle oynayanların anneleri ve bayanları bu durumdan ok şikayetci. İstatistiklere baktığımız zaman, bir ok boşanmanın sırf kumar nedeniyle olduğunu gryoruz. Yani kumar aileleri dağıtıyor. Bu nedenle kumar yznden aile ii şiddet ve aile yıkımları ok yaygın.

Ama belirttiğim gibi maalesef kumar sorun olarak ciddi alınmıyor. Bunun farklı nedenleri var tabiki. rneğin kk yaştan itibaren babanın kahveye gitmesi, orada kahve imeyipte kumar oynaması bir ok gmen ailelerinde ok yaygın bir fenomen. Bu normal olarak algılanıyor. Byle bir ortamda yetişen ocuklar ve genler kumar oynamanın bir yanlışlık olduğunu kavrayamıyorlar. Bunun, hayatın bir parası olduğunu zannediyorlar. Bağımlılık oluştuğu zaman da dolayısıyla normal olarak algılandığı iin tedaviye gidilmiyor.



Cemil Şahinz, ztrk, Şubat 2018