Krtlerin kk nerden gelmektedir. Peygamberimiz s.a.v. ahirzaman da bir kavmin slam dinini ayakta tutacan sylemi midir? Bu kavmin Krt kavmi olduunu syleyenler var. Krtler hakknda geni bilgi verebilir misiniz?


Deerli Kardeimiz;


- Ahirzaman da bir kavmin islam dinini ayakta tutacana dair bir ifadeyi bildiren bir hadis kaynana rastlayamadk. Bu konuda Peygamberimiz(a.s.m)den gelen mehur ve sahih olan rivayet yledir:

mmetimden bir taife/topluluk -Allahn emri gelinceye kadar/kyamete kadar galibane bir ekilde hak zere-mcadelelerine devam ederler(Buhar, tisam, 10). Buharinin deiik rivayetinde mmetimden bir taife, bir kavim, baz insanlar eklinde farkl szckler kullanlmtr. Bunlarn hepsi, bir cemaat, bir topluluk anlamndadr.

Bedizzamn Sadi Nursi de (bk. Sikke-i Tasdik, s. 54, 164; Kastamonu, s 27), bu hadisin manasna uygun bir topluluun bu asrdaki bir rneinin Nur talebeleri olduunu sylemitir ki, bu da bu rivayetlerde szkonusu olan belli bir kavim deil- bir topluluk olduunu gstermektedir.

- nl tarihi bn Hallekan, bn Abdul-Berden naklettiine gre, krtler, Amir b. Muzikya b. Amir b. Maissema neslindendir. Amirin Arap olduunda phe yoktur. Bunlar daha sonra Arap olmayan yerlere gittiler, oaldlar ve orada Ekrad=krtler adn aldlar.(bk. Alus, Fetih, 48/16. ayetin tefsiri).

- Bir Arap airi de bu konuyu iirsel olarak dillendirmitir. Tercmesi: Yemin ederim ki, Krtler Faris neslinden deildir. Bilakis onlar, Amrn olu Amirin olu Krdn neslindendir. Bu da bn Abdul-Berrin yukardaki aklamasn desteklemektedir (bk. a.g.y)

- Baz alimlere gre, Krtler Yemendeki Kahtan kabilesinden olup, Hz. smailin soyundan gelmitir. Nitekim Semhud, Tarihul-Medine adl eserinde u bilgilere yer vermitir: Ansardan olan Evs ve Hazre kabileleri, Salebetul-Anka b. Amr Muzikyann soyundandr. Ad geen Amrin 13 olu vard. Bunlar; Salebe, Harise (Huzaa kabilesinin babas), Cefene (Gassannlerin babas), Vudaa, Ebu Harise, Avf, Kb, Malik, mran, Krd adlarn tayordu (bk. a.g.y.).

Alusnin kanaati u merkezdedir: Bugn byk bir kitleyi oluturan krtlerin bir ksm, ad geen Amr b. Muzikann ocuklarndan, bir ksm da baka Arap kabilelerinden gelmi olabilirler. Bir ksm da Hz. Hseyinin soyundan gelenlerden olumaktadr. zellikle Berzencilerin bu soyu ok mehurdur. Genel olarak Krteler ecaat/kahramanlkla nldr. lerinde erba-b fazilet pek oktur. (bk. Alus, a.g.y).

- Bedizzaman da Krtlerin, Arap kavm-i necibi ile rken alakadar bulunduu hakayk- tarihiyyedendir (tima Dersler, s. 579) ifadesiyle bu konudaki grn ortaya koymutur.

- Bildiimiz kadaryla, Krtler Mslman olmadan nce, en ok etkilendikleri dinin Zerdt olduu hususu kabul grm bir grtr. Zerdt'n peygamber olup olmad hususu ise, alimler arasnda tartmal bir konudur.

nl Mfessir Alusi'ye gre, kretlerin bir ksm Hz. Peygamber(a.s.) zamannda mslman olmulardr. Hatta bunlardan "Ebu Meymun Cabn el-Kurd" ismindeki bir sahabi krt kkenlidir(Alus, 17/67; 26/1-2-1-3).

- Taberan de el-Mucemus-Sair ve el-Mucamul-Evsat adl eserlerinde kaydettii bir hadis rivayetinde Meymun el-Kurdnin adn zikretmitir. Sz konusu hadisi, Meymun el-kurd babasndan(Ebu Meymun Cbn) o da Hz. Peygamber(a.s.m) den nakletmitir. Taberan, Ebu Meymunun Hz. Peygamber(a.s.m)den yalnz bu hadisi rivayet ettiini de bildirmitir(el-mucemus-sair, 1/114; el-Evsat, 4/380-amile). Hafz el-Heysem, bu rivayet zincirindeki btn adamlarn sika/salam olduklarn sylemitir (bk. MecmauzZevaid, 4/132).

- Hafz el-Heysemnin -Taberanden (el-Mucemul-Evsat,13/471-amile) aktararak- bildirdiine gre, Ebu Hulde yle demitir: Bir gn Meymun el-Krd ile birlikte Malik b. Dinarn yannda idik. Malik(Meymun el-Krdy kast ederek): eyh neden babasndan bir ey anlatmyor. (sonra kendisine dnerek): Biliyorsun, senin baban Hz. Peygamber(a.s.m)i grm, ondan hadis duymu bir kimsedir. Meymun el-Krd cevap olarak yle dedi: Babam, birey fazla veya eksik syleyecek korkusuyla bize Hz. Peygamber(a.s.m)den pek fazla bir ey anlatmaz ve Resulullahdan Kim bilerek yalan yere bana bir sz uydurursa, cehennemdeki yerine hazrlansn hadisini iittiini (bunun iin hadis rivayet etmekten ekindediini, sylerdi(bk. Taberan, el-Mucemul-Evsat). Heysem, bu rivayetin shhatine hkmetmitir(bk. Mecmauz-Zevaid, 1/148).

- Alusi'nin de belirttii gibi, "Ebu Meymun Cabn el-Krd" ismi, bn Hacer'in el-sabe f-Temyizi's-Sahabe("Cabn"maddesi) adl eserinde de yer almaktadr. Ancak elimizdeki nshada "el-Krd" yerine "el-Surd" olarak gemektedir. yle anlalyor ki, bu bir matbaa hatasdr.

Futuhu'l-Buldan'da (s.208) bildirildiine gre, Krtlerin bulunduu blgelerden Ruha/Urfa, Harran, Meyafarkin, Hasankeyf, Mardin, Amed/Diyarbakr, Nusaybin gibi blgeler, savatan sonra sulh yoluyla fethedilmilerdir. Bu fetihler, Hz. Ebu Ubeyde'nin grevlendirdii byk komutan Iyad b. Ganem tarafndan hicr 19-20. yllarnda gereklemitir. Buna gre, Krtlerin memleketlerinin Hicaz blgesine yakn olmasnn da etkisiyle- Mslman olduklarn sylemek yanl olmasa gerektir.


Selam ve dua ile...
Sorularla slamiyet Editr